Οδός Μπουμπουλίνας

Οδός Αποστόλου Παύλου

 Βιβλιοπαρουσίαση

«Οι ιστορικές εκλογές του 1958 και η Ημαθία»

Η Δημοτική βιβλιοθήκη «Θ. Ζωγιοπούλου» σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βιβλίου «Οι ιστορικές εκλογές του 1958 και η Ημαθία» (εκδόσεις Historical Quest) της Ευγενίας Καβαλλάρη που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 24 Φεβρουαρίου στις 7μ.μ. στην Αντωνιάδειο Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών της Βέροιας.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι: 

- Ηλίας Νικολακόπουλος, ομότιμος καθηγητής του Ε.Κ.Π.Α.

- Ευγενία Καβαλάρη,  συγγραφέας

Η εκδήλωση πραγματοποιείται με συνδιοργάνωση των:

-ΔΗΠΕΘΕ Βέροιας

-ΕΛΜΕ Ημαθίας

-Ένωση Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων Β’θμιας Εκπαίδευσης Δήμου Βέροιας

Το βιβλίο

«Το έτος 1958 υπήρξε ένα κομβικό σημείο στην μεταπολεμική και μετεμφυλιακή ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας. Μόλις 9 χρόνια από το τέλος του Εμφυλίου, η χώρα προσπαθούσε να επουλώσει τις πληγές της Κατοχής και του Εμφυλίου. H ελληνική κοινωνία έκανε τα πρώτα –ασταθή- βήματά της στον μεταπολεμικό κόσμο, ο οποίος είχε εγκλωβιστεί στη δίνη του Ψυχρού Πολέμου και ζούσε με την αγωνία της πυρηνικής απειλής.
Ένας καθαρός λόγος και πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά αιτήματα προσπαθούσαν να αρθρωθούν, έστω σπασμωδικά, μέσα στο πλαίσιο μιας ασφυκτικά ελεγχόμενης «κοινοβουλευτικής δημοκρατίας», κηδεμονευόμενης από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ και εκφραζόμενης από το αστικό κράτος και το Παλάτι.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το αποτέλεσμα των εκλογών του 1958 υπήρξε ένας πολιτικός «σεισμός» που ταρακούνησε συθέμελα το εγχώριο πολιτικό σύστημα. Η Ευγενία Καβαλλάρη στο βιβλίο της «Οι Ιστορικές Εκλογές του 1958 & η Ημαθία» των Εκδόσεων Historical Quest χρησιμοποιεί το παράδειγμα του νομού αυτού για να εξάγει μια σειρά από χρήσιμα και επίκαιρα συμπεράσματα για την όχι και τόσο μακρινή περίοδο. Δημοσιεύματα εφημερίδων, έγγραφα κρατικών φορέων, πολιτικών κομμάτων και συνδικαλιστικών οργανώσεων, επιστολές, μια σχολαστική βιβλιογραφία και σημαντικό φωτογραφικό υλικό φωτίζουν πτυχές του ζητήματος με αποκαλυπτικό τρόπο.
Η εκλογική μάχη ήταν σκληρή και το εκλογικό αποτέλεσμα στην ίδια κατεύθυνση με το πανελλαδικό. Ο νομός Ημαθίας δεν έμεινε έξω από τις διαδικασίες αυτές. Το ιδιαίτερο όμως χαρακτηριστικό ήταν ότι για πρώτη φορά η Αριστερά (που εκφραζόταν τότε με «νόμιμο» τρόπο από την ΕΔΑ) εκλέγει βουλευτή στο νομό. Κάτι που επαναλήφθηκε μόλις το 1996 με την εκλογή βουλευτή από το χώρο του ΚΚΕ.
Όμως οι εκλογές αυτές αφύπνισαν το πολιτικό κατεστημένο, το οποίο έδρασε μεθοδικά και ακαριαία στο επόμενο διάστημα. Εννέα χρόνια αργότερα, και αφού είχε προηγηθεί η ανωμαλία της Αποστασίας και μια σειρά από άλλες μεθοδεύσεις, απάντησε με τον σκληρότερο τρόπο: την επιβολή της στυγνής στρατιωτικής δικτατορίας του Απρίλη του 1967".

Η συγγραφέας

Η Ευγενία Καβαλάρη είναι φιλόλογος και κατοικεί στη Βέροια. Είναι πτυχιούχος Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ (τμήμα Φιλολογίας) με ειδίκευση στη Μεσαιωνική και Νεοελληνική Φιλολογία. Είναι επί σειρά ετών πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων του νομού Ημαθίας καθώς και μέλος του Δ.Σ του ΔΗΠΕΘΕ Βέροιας και διετέλεσε μέλος του Δ.Σ του Εθνικού Μουσείου Εκπαίδευσης Δήμου Βέροιας. Έχει συμμετάσχει σε πλήθος ημερίδες και συνέδρια της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων, ενώ ήταν εισηγήτρια σε ιστορικά συνέδρια και σε παρουσιάσεις βιβλίων αλλά και συγγραφέων. Αρθρογραφεί τακτικά σε τοπικά και πανελλαδικά ΜΜΕ και ιστοσελίδες. Αυτό είναι το πρώτο της βιβλίο.

Αρχοντικά της Βέροιας – Το Μπικελάδικο σπίτι

Μια από τις γνωστές, αρχοντικές, οικογένειες της Βέροιας ήταν και αυτή των Μπικέλα ή Μπεκέλα ή Βικέλα. Οι πρώτες πληροφορίες για την οικογένεια ανάγονται στον 18^ου αιώνα. Κάποιες από αυτές αφορούν το πρόσωπο του «Χατζή Μανόλη Μπικέλλα», άνδρα πλούσιο, ευγενή και λόγιο, ο οποίος πέθανε το 1762. Άλλες πάλι σχετίζονται με τον Σταμάτιο Μπικέλλα ή τον Ιωάννη Μπεκελλίδη, καθώς επίσης και τον Δημήτριο Μπικέλλα, γιο του προαναφερθέντος Χατζή Μανόλη. Ο συγκεκριμένος Δημήτριος Μπικέλλας, πιθανότατα, βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου ασχολήθηκε με το εμπόριο βαμβακερών υφασμάτων και προσοψίων. Εκεί, γεννήθηκε ο γιος του Εμμανουήλ, ο οποίος παντρεύτηκε την κόρη του Γιαννιώτη Γεωργίου Μελά. Από το γάμο των δύο προήλθε ο γνωστό λόγιος Δημήτριος Βικέλας.

Η οικογένεια των Βικέλα διατηρούσε στη Βέροια την πατρική της οικία. Τούτο συνέβαινε ως τα μέσα (;) περίπου του 20^ου αιώνα, οπότε και αυτή, μαζί με άλλες κατεδαφίστηκαν, λόγω φθορών, αλλά και προς εφαρμογή του νέου ρυμοτομικού σχεδίου πόλεως, το οποίο μεταξύ άλλων, όριζε και τη διάνοιξη νέων οδών. Το αρχοντικό της οικογένειας Βικέλα βρισκόταν επί της οδού Αγίου Δημητρίου.  Αρκετά στοιχεία για την αρχιτεκτονική του σπιτιού δίνει ο Δημήτριος Βικέλας, περιγράφοντας την επίσκεψή του στη Βέροια το 1901. Το αρχοντικό, σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες, κατεδαφίστηκε περί το 1950, αφού ο Αλέξανδρος Λέτσας, ο οποίος εξέδωσε μελέτη για το Δημήτριο Βικέλα, το 1951, αναφέρει ότι το αρχοντικό δεν υπήρχε. Σύμφωνα με το Γ. Χιονίδη, η αναφερόμενη από τον Χριστοδούλου χρονολογία 1959 πιθανόν να αφορά στην χρονολογία διάνοιξης των θεμελίων της νέας οικοδομής. Προς την υπόθεση της κατεδάφισης προ του 1959 έρχεται να συνδράμει και το γεγονός ότι ο καθηγητής Μουτσόπουλος στη μελέτη του για την αρχιτεκτονική της Βέροιας δεν αναφέρεται στο αρχοντικό του Βικέλα, ούτε στο φωτογραφικό του αρχείο έχει εντοπιστεί, μέχρι στιγμής, φωτογραφικό ή άλλο υλικό. Οι μόνες αναφορές που γίνονται στο έργο του αφορούν ορισμένα δείγματα αυτού, όπως σπαράγματα από το ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο ταβάνι και η θύρα του.

Παρακάτω ακολουθεί η περιγραφή του αρχοντικού από τον Δημήτριο Βικέλα.

"Τὸν Σεπτέμβριον του 1901 ἐπεσκέφθην τὴν Βέροιαν […] Ἀλλά τὸ ὄνομα τῆς οἰκογενείας δὲν ὑφίσταται πλέον, μένει ὄμως εἰς τὴν οἰκογενειακὴν οἰκίαν, ἡ ὀποία ἐξακολουθεῖ νὰ λέγεται τὸ Μπικελάδικο σπίτι. Κειμένη ἐπί στενῆς λιθοστρώτου ὀδοῦ, διατηρεί εἰσέτι τὴν ἐπιβλητικότητά της. Ἡ ἐπί τῆς ὀδοῦ θύρα φέρει ἀκόμη όλα τὰ μεγάλα καρφιά, τὰ ὀποία τὴν ἐθωράκιζαν· ὁ δὲ στερεός τοῖχος τοῦ ἰσογείου ὑψοῦται χωρὶς παράθυρα μέχρι του πρώτου πατώματος. Αἱ τοιαῦται προφυλάξεις μαρτυροῦν τὴν ἔλλειψιν ἀσφαλείας καὶ τὸν φόβον κακοβούλων ἐπιδρομῶν. Εἰς τὰ ὄπισθεν τοῦ πρώτου καὶ δευτέρου πατώματος ἐκτείνεται καθ’ ὄλον τὸ μήκος τῆς οἰκίας εὐρεῖα στοά ὑπόστεγος. Εἰς τὸ ἄκρον τῆς στοᾶς τοῦ δευτέρου πατώματος κεῖται ἡ αἴθουσα ὑποδοχῆς. Ἡ πλούσια διακόσμησις τῶν τοίχων καὶ τῆς ἐπιχρύσου ὀροφῆς, ἡ γλυπτή ξυλεία, εἶναι ἔνδειξις τῆς εὐπορείας τῶν πρώτων ἰδιοκτητῶν. Μεταξύ δύο παραθύρων τῆς αἰθούσης εἶχε ζωγραφηθῇ ἐπί τοῦ τοίχου ἐπιγραφή, δυσανάγνωστος σήμερον, ἐκ τῆς ὀποίας φαίνεται ὄτι ἡ αἴθουσα διεκοσμήθη κατά τὸ 1773".

Οι φωτογραφίες από το φακό του Αριστοτέλη Ζάχου και το αρχείο του Μουσείου Μπενάκη