Την Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου και το Σάββατο 1 Οκτωβρίου πραγματοποιείται η Στ΄ Επιστημονική Ημερίδα Τοπικής Ιστορίας "Μιλάμε για τη Βέροια του 20ου αιώνα" (Δεκαετίες 1940-1970), η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο της Στ΄ Εβδομάδας Τοπικής Ιστορίας και Πολιτισμού της Ε.Μ.Ι.Π.Η. 

Ακολουθεί το αναλυτικό πρόγραμμα της ημερίδας.

Στ΄ Επιστηµονική Ηµερίδα Τοπικής Ιστορίας
(Δεκαετίες 1940 – 1970)

Από την Κατοχή έως τη Μεταπολίτευση

Πρόγραµµα Ηµερίδας

(Χώρος Τεχνών Δ. Βέροιας - 2ος όροφος)

Παρασκευή 30 Σεπτεµβρίου 2016
Εναρκτήρια Συνεδρία
19:00 Χαιρετισµοί
19:10 Παρουσίαση του βιβλίου του Χρήστου Σκούπρα Κατοχή, Εαµική Εξουσία, Εµφύλιος στην Ηµαθία - Εφηµερίδες, Απελευθέρωση, Κοινωνική ζωή

Σάββατο 1 Οκτωβρίου 2016

Α΄ Συνεδρία
Εκπαίδευση και Πολιτισµός

Πρόεδρος: Γιάννης Μπέτσας (Επικ. Καθηγητής Παν. Δυτ. Μακεδονίας)

10:00-10:20: Χρήστος Σκούπρας (Φιλόλογος - Δρ. Παιδαγωγικών), Νεολαία και πολιτισµός στη δεκαετία του '50 στη Βέροια. Ερµηνευτικοί ορισµοί της δράσης του Τουριστικού Οµίλου Βέροιας (1958-1965)
10:20-10:40: Αλέκος Χατζηκώστας, (Δηµοσιογράφος – Συγγραφέας), Για τα Φεστιβάλ ΚΝΕ-ΟΔΗΓΗΤΗ στην Ηµαθία
10:40-11:00: Αντωνία Χαρίση (Εκπαιδευτικός – Δρ. Ιστορίας), Δηµοτικό Σχολείο Παιδούπολης «Καλή Παναγιά»: Εκεί που η Ιστορία συνάντησε τη ζωή (1949-1983)
11:00-11:30: Συζήτηση
11:30-12:00: Διάλειµµα

Β΄ Συνεδρία
Ιδεολογία και Πολιτική

Πρόεδρος: Θεοδόσης Τσιρώνης (Δρ. Ιστορίας Α.Π.Θ.)

12:00-12:20: Ευγενία Καβαλάρη (Φιλόλογος), Αξιοποιώντας το αρχείο της Μαρίας Τσαλουχίδου
12:20-12:40: π. Αθανάσιος Γ. Βουδούρης (Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας), Δηµόσιος εκκλησιαστικός λόγος και ιδεολογικές παρεµβάσεις στον απόηχο του ελληνικού Εµφυλίου Πολέµου: Αστική διανόηση, πολιτικοκοινωνική ιδεολογία, εκπαιδευτικοί σχεδιασµοί και εκκλησιαστική – θεολογική ρητορική στη Βέροια της περιόδου 1950 – 1967
12:40-13:00: Εµµανουήλ Γ. Ξυνάδας (Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας),“Μα ξάφνου το πουλί πέταξε…” Η αποκατάσταση της Δηµοκρατίας και η επακόλουθη περίοδος στη Βέροια, µέσα από δηµοσιεύµατα του τοπικού Τύπου και λοιπών αρχειακών τεκµηρίων
13:00-13:30: Συζήτηση

Γ΄ Συνεδρία
Πόλη και Περιβάλλον

Πρόεδρος: Μαρία Χειµωνοπούλου (Δρ. Αρχαιολογίας)

19:00-19:20: Δηµήτρης Καρασάββας (Ερευνητής Τοπικής Ιστορίας), Η Μεταµόρφωση της Βέροιας. Η εξέλιξη του δοµηµένου περιβάλλοντος το δεύτερο µισό του 20ου αιώνα
19:20-19:40: Νίκος Αντωνιάδης (Εκπαιδευτικός), Σχετικά µε την δηµιουργία του συνοικισµού Κυψέλης στη Βέροια
19:40-20:00: Βηθλεέµ Μαυροµατίδου (Msc Αρχιτέκτων Μηχανικός), Το Ορτά Τζαµί και η εξέλιξή του στον 20ο αιώνα
20:00-20:20: Γιάννης Δ. Μοσχόπουλος (Δικηγόρος - Ερευνητής Ιστορίας και Λαογραφίας Ρουµλουκιού), H λίµνη Λουδία – Βάλτος Γιαννιτσών και η αποξήρανσή της
20:20-20:40: Συζήτηση

20:40-21:00: Λήξη Επιστηµονικής Ηµερίδας

Φορείς Συνδιοργάνωσης Στ΄Εβδομάδας Τοπικής Ιστορίας και Πολιτισμού: Κ.Ε.Π.Α. Δ. Βέροιας, ΕΦΑ Ημαθίας, Διεύθυνση Α/Βάθμιας Εκπαίδευσης Ημαθίας, Πολιτιστικός Σύλλογος Κοπανού "Η ΜΙΕΖΑ"

Την Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου 2016, ώρα 19:00, στο πλάισιο της Στ΄ Επιστημονικής Ημερίδας "Μιλάμε για τη Βέροια του 20ου αιώνα" της Ε.Μ.Ι.Π.Η. παρουσιάζεται το νέο βιβλίου του (δρ.) Φιλόλογου Χρήστου Σκούπρα με τίτλο Κατοχή, Εαμική Εξουσία, Εμφύλιος στην Ημαθία. Εφημερίδες, Απελευθέρωση, Κοινωνική ζωή.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Χώρο Τεχνών Βέροιας (2ος Όροφος).

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

Πυθαγόρας Ιερόπουλος -Δικηγόρος

Εμμανουήλ Ξυνάδας - Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας

Χρήστος Σκούπρας - Φιλόλογος - Συγγραφέας

Λίγα λόγια για το βιβλίο:

Το βιβλίο περιέχει μελέτες που αναφέρονιαι σε θέματα της ιστορίας της Ημαθίας, κυρίως της Βέροιας και της Νάουσας, για τη δεκαετία 1940-1950.
Κεντρικοί άξονες των μελετών είναι η ερμηνεία της δράσης των προσώπων της προκατοχικής ελίτ στα διλήμματα που έθετε η γερμανική Κατοχή στην Ημαθία, η περιγραφή των χαρακτηριστικών της εαμικής εξουσίας στη Νάουσα και τη Βέροια, την περίοδο της Απελευθέρωσης των πόλεων από τους Γερμανούς έως την υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας.
Η περίοδος αυτή ορίζεται από τον ενθουσιασμό για την προοπτική επιβολής ενός νέου κοινωνικού συστήματος, την αβεβαιότητα που προκαλούν τα Δεκεμβριανά και την απογοήτευση που ενσπείρει η συμφωνία της Βάρκιζας στην Εαμική παρά­ταξη. Ο τρόπος με τον οποίο τα φωτογραφικά τεκμήρια των απελευθερώσεων της Βέροιας και της Νάουσας, αφενός, ανασυνθέτουν ζητήματα της εαμικής εξουσίας και, αφετέρου, εμπλέκονται στη Δημόσια Ιστορία της περιοχής και στη δημιουργία συμβολικών ερμηνευτικών αφηγήσεων, συνετέλεσε στη σύνθεση των αφηγήσεων.
Τέλος, επιχειρείται η καταγραφή πλευρών της κοινωνικής ζωής στη Βέροια, κάτω από την επίδραση του Εμφυλίου πολέμου 1946-49 και των συνεπειών του στην καθημερινότητα των κατοίκων. Τα Παραρτήματα Α' και Β' περιέχουν κείμενα δημοσιευμένων μαρτυριών, καθώς και κείμενα τοπικών εφημερίδων σχετικά με τις Δηλώσεις Μετανοίας, τις δυσκολίες των «ανταρτοπλήκτων» στην πόλη και τον τρόπο στελέχωσης των ΜΑΥ/ΜΑΔ/ΜΕΑ.

Ο συγγραφέας:

Ο Χρήσιος I. Σκούπρας γεννήθηκε στο Αργυροπούλι της Λάρισας το 1960. Υπηρετεί ως φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Είναι κάτοχος διδακτορικού διπλώματος του Παιδαγωγικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (2010). Παρακολούθησε μεταπτυχιακό πρόγραμμα ειδίκευσης της Bibliotheca Alexandrina και του Πανεπιστημίου Αλεξάνδρειας της Αιγύπτου στην Ελληνιστική Ιστορία και Αρχαιολογία (2011 -12). Το 2008 εκδόθηκε το βιβλίο του με μελέτες για την ιστορία της Ημαθίας, με τίτλο, Όψεις και Τομές της Ιστορίας της Βέροιας 1924-1974, Ή ΣΥΝ(+)είδηση”, Βέροια. Μελέτες του έχουν δημοσιευτεί σε λογοτεχνικά περιοδικά και τοπικές εφημερίδες. Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα εκτείνονται στην έρευνα και τη διδακτική της μεταπολεμικής Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και της Τοπικής Ιστορίας.

Αντώνιος Αντωνιάδης

Ο ευεργέτης της Βέροιας, ο ιδρυτής της "Στέγης του Πολιτισμού"

Ο Αντώνιος Αντωνιάδης γεννήθηκε στη Βέροια το έτος 1895. Τα πρώτα γράμματα σπούδασε στη γενέτειρά του και κατόπιν μετακινήθηκε, αρχικά, στο Τσοτύλι για να συνεχίσει τις γυμνασιακές του σπουδές στο φημισμένο Γυμνάσιο - Οικοτροφείο Τσοτυλίου και μετέπειτα στη Θεσσαλονίκη. Ακολούθησαν οι ακαδημαϊκές σπουδές στη Φαρμακευτική Σχολή του πανεπιστημίου Αθηνών, απ’ όπου αποφοίτησε το έτος 1925.

Υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία ως ανθυποφαρμακοποιός και συμμετείχε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στη Μικρασιατική Εκστρατεία και αργότερα στην Εθνική Αντίσταση. Για την προσφορά του στους αγώνες του Έθνους τιμήθηκε με διπλώματα και μετάλλια. 

Μετά την αποφοίτησή του από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, επέστρεψε στη Βέροια για να ασκήσει το επάγγελμά του στο φαρμακείο που προϋπήρχε  στο ισόγειο του πατρικού του σπιτιού στη σημερινή οδό Αριστοτέλους.

Η προθυμία του φαρμακοποιού Αντωνιάδη για παροχή βοήθειας στον πάσχοντα συνάνθρωπο ήταν ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του. Προφορικές μαρτυρίες διαφωτίζουν πτυχές του βίου του. Άνδρας αρχοντικός, σοβαρός και συνάμα πρόσχαρος υποδεχόταν τους πελάτες του με αγάπη και διάθεση για βοήθεια. Έχοντας πλήρη επίγνωση του επαγγέλματος – λειτουργήματος, το οποίο εκτελούσε ήταν πρόθυμος να εξυπηρετήσει, ακόμα και να διευκολύνει τους συνανθρώπους του, ιδιαίτερα δε, αν αυτοί αντιμετώπιζαν και οικονομικά προβλήματα.

Ο Θ. Πολυχρονιάδης αναθυμούμενος την παλιά Βέροια και το φαρμακείο του Αντωνιάδη αναφέρει: «…Μόνο στο φαρμακείο δε ζυγώναμε. Μια γυάλα κόκκινη γιομάτη μυστήριο, πάνω σ’ ένα περβάζι. Ένα φίδι τεράστιο στη φορμόλη… φωτογραφίες παλιές, έπιπλα αντίκες, όλο μυστήριο και φόβο…».

Επιπλέον, ο φαρμακοποιός Αντωνιάδης, ήταν και παρασκευαστής καλλυντικών. Εκτός από αυτά, πολλοί αγόραζαν από το φαρμακείο αρώματα και κολόνιες για ενηλίκους και παιδιά. Σε μια εποχή όπου οι πολλοί δεν είχαν τη δυνατότητα του καλλωπισμού με ακριβά καλλυντικά και αρώματα, έβρισκαν την καλή και συνάμα οικονομική λύση του καλλωπισμού με τα παρασκευάσματα του κυρ – Αντώνη. Βασικά συστατικά τους ήταν το αγγουρόνερο, αιθέρια έλαια από πικραμύγδαλο κ.α.

Η δράση του Αντωνιάδη δεν περιορίστηκε μόνο στον επαγγελματικό τομέα. Αντίθετα, υπήρξε έντονα κοινωνικός και δραστηριοποιήθηκε σε πολλούς τομείς της πολιτικής κοινωνικής και πολιτισμικής ζωής του τόπου. Πολιτικά σκεπτόμενος, σε περιόδους πολιτικής κρίσης τολμούσε να προβάλει τις πολιτικές του θέσεις και κατά τον εκδότη της τοπικής εφημερίδας «Ο Θαρραλέος» Ηλία Νόβα «… ξάφνιαζε με τα «μανιφέστα» που εξαπέλυε εν όψει δημοτικών ή γενικών εκλογών…». Παρά ταύτα», συνεχίζει ο Νόβας, «δεν πρόβαλε στην πολιτική κονίστρα δια να διεκδικήσει (αν και διέθετε τεράστιον ηθικόν ανάστημα) δημοτικόν ή βουλευτικόν αξίωμα, διά να υπηρετήσει καλύτερα τη Βέροια. Έζησε μακράν της πολιτικής και των συνυφασμένων με δαύτην συγκινήσεων. Όμως δεν έπαυσε να δείχνει, με το δικό του τρόπο, την αγάπη του, προς τα κοινά».

Θέλοντας να συμβάλει στην ανάπτυξη του πολιτισμού συνέδραμε και συμμετείχε ως μέλος στην «Ένωση Επιστημόνων Βέροιας», στη «Φιλαρμονική Σχολή Βέροιας» και σε άλλους συλλόγους αναλόγου ενδιαφέροντος. Τέλος, τον Αντωνιάδη ενδιέφερε και η πορεία και ανάπτυξη του αθλητισμού στην πόλη. Η άνοδος της τοπικής ομάδας «Βέροια» στην Α΄ Εθνική Κατηγορία αντιμετωπίστηκε με χαρά και αισιοδοξία από τον Αντωνιάδη. Έκφραση της χαράς αλλά και απόδειξη του ευρύτερου ενδιαφέροντός του για την πορεία της ομάδας αποτελεί η επιβράβευση των παικτών και του προπονητή με σημαντικό ποσό, το οποίο απέδωσε ο ίδιος στον καθένα προσωπικά σε ειδική τελετή στην αίθουσα εκδηλώσεων του Γυμνασίου της Βέροιας.

Την ίδια εποχή νυμφεύθηκε τη Μαίρη Αργυράκη από τη Θεσσαλονίκη με την οποία έζησαν στη Βέροια. OΑντώνιος Αντωνιάδης απεβίωσε στις 27 Σεπτεμβρίου 1976, στη Βέροια, όπου και ετάφη.

Η Βέροια θρήνησε στην αγγελία του θανάτου του ευεργέτη της. Οι συνάδελφοί του φαρμακοποιοί μέσω του συλλόγου τους αποφάσισαν,  το Δ.Σ. να παρακολουθήσει σύσσωμο τη νεκρώσιμη ακολουθία του συναδέλφου τους, να εκφράσει τα συλλυπητήρια του στην οικογένεια του εκλιπόντος, να παραμείνουν κλειστά τα φαρμακεία επί μία εργάσιμη ώρα, να κατατεθεί το ποσό των 10.000 δρχ υπέρ της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών, να αναρτηθεί η φωτογραφία του στα γραφεία του συλλόγου και να δημοσιευθεί το ψήφισμα στον Τύπο.

Ο τοπικός Τύπος στις σελίδες του περιέλαβε εκτενή δημοσιεύματα για την είδηση του θανάτου του ευεργέτη της Βέροιας. Βεροιώτες συγγραφείς, αρθρογράφοι και φίλοι του Αντωνιάδη έγραψαν για τον εκλιπόντα στον Τύπο. Μεταξύ αυτών ο Γιώργος Χιονίδης, ο Νίκος Αδαλόγλου, ο Θώδωρος Πολυχρονιάδης, ο Ηλίας Νόβας, ο Στέλιος Σβαρνόπουλος, ο Στέφανος Ζάχος, ο Γιάννης Αλεξιάδης, ο Μιχάλης Μαρμαράς κ.α.

Απόσπασμα από το άρθρο του Εμμανουήλ Ξυνάδα, «Αντώνιος Νικ. Αντωνιάδης. Ο ευεργέτης της Βέροιας και η συμβολή του στην πολιτιστική ανάπτυξη της πόλης», Πολιτιστικά Δρώμενα, 59 (Ιαν-Απρ. 2015), 25-32.

Για έκτη συνεχόμενη χρονιά η Ε.Μ.Ι.Π.Η. σε συνεργασία με τοπικούς φορείς  διοργανώνει την, Στ΄ Εβδομάδα Τοπικής Ιστορίας και Πολιτισμού 2016.  Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας πραγματοποιούνται εκδηλώσεις με σκοπό την προαγωγή και διάδοση της τοπικής ιστορίας και του πολιτισμού της Ημαθίας.

Σημαντικότερο γεγονός της εκάστοτε Εβδομάδας Τοπικής Ιστορίας και Πολιτισμού αποτελεί η διοργάνωση επιστημονικής ημερίδας υπό τον γενικό τίτλο Μιλάμε για τη Βέροια του 20ου αιώνα. Ήδη τα προηγούμενα χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί πέντε θεματικές επιστημονικές ημερίδες υπό τον παραπάνω γενικό τίτλο και εφέτος διοργανώνεται η Στ΄ Επιστημονική Ημερίδα Τοπικής Ιστορίας (Δεκαετίες 1940-1970).

Εκτός από την επιστημονική ημερίδα πρόκειται να πραγματοποιηθεί για πρώτη φόρα συνάντηση έρευνας τοπικής ιστορίας, που απευθύνεται τόσο σε όσους ενδιαφέρονται να ασχοληθούν ή ασχολούνται ερευνητικά με την τοπική ιστορία, όσο και σε εκπαιδευτικούς, οι οποίοι υλοποιούν εκπαιδευτικά προγράμματα που σχετίζονται με την τοπική ιστορία.

Το πρόγραμμα της εβδομάδας συμπληρώνεται με εκδήλωση στον Κοπανό Νάουσας, όπου θα παρουσιαστεί το βιβλίο των Θεοδώρας Μαυρίδου και Κώστα Χατζηστυλλή “Γυμναστικός Σύλλογος Ποντίων Ναούσης «Ακρίτας» 1928 – 1956”  Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα του Πολιτιστικού Συλλόγου Κοπανού Νάουσας "Η ΜΙΕΖΑ"  και γίνεται σε συνεργασία με τον πολιτιστικό σύλλογο. Τέλος στις εκδηλώσεις της Στ΄ Εβδομάδας εντάσσεται και η παρουσίαση του νέου βιβλίου του Χρήστου Σκούπρα "Κατοχή, Εαμική Εξουσία, Εμφύλιος στην Ημαθία. Εφημερίδες, Απελευθέρωση, Κοινωνική ζωή" που θα πραγματοποιηθεί Χώρο Τεχνών Βέροιας (2ος όροφος).

Παρακάτω, ακολουθεί το Πρόγραμμα της Στ΄ Εβδομάδας Τοπικής Ιστορίας και Πολιτισμού 2016

Στ΄Εβδομάδας Τοπικής Ιστορίας και Πολιτισμού 2016

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου 2016 – 19:00

Παρουσίαση βιβλίου: Θεοδώρα Μαυρίδου – Κων/νος Χατζηστυλλής “Γυμναστικός Σύλλογος Ποντίων Ναούσης «Ακρίτας» 1928 – 1956” – Αίθουσα Πολιτιστικού Συλλόγου Κοπανού Νάουσας "Η ΜΙΕΖΑ" (Κεντρική Πλατεία Κοπανού)

Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου 2016 - 18:00

1η Συνάντηση Έρευνας Τοπικής Ιστορίας: Αρχοντικό Μπέκα, Βέροια. Δηλώσεις Συμμετοχής ηλεκτρονικά.

Παρασκευή και Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου - 1 Οκτωβρίου 2016

Στ΄ Επιστημονική Ημερίδα Τοπικής Ιστορίας (Δεκαετίες 1940-1970).Επιστημονική ημερίδα τοπικής ιστορίας (Χώρος Τεχνών Βέροιας – 2^οςΌροφος).

Έναρξη:Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου 2016 – ώρα 19:00

Παρουσίαση βιβλίου: Χρήστος Σκούπρας, "Κατοχή, Εαμική Εξουσία, Εμφύλιος στην Ημαθία. Εφημερίδες, Απελευθέρωση, Κοινωνική ζωή" – Χώρος Τεχνών Βέροιας (2ος όροφος)

Ομιλητές: Πυθαγόρας Ιερόπουλος - Δικηγόρος

Εμμανουήλ Ξυνάδας - Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας

Χρήστος Σκούπρας (δρ) Φιλόλογος - Συγγραφέας

Συνέχεια: Σάββατο 1 Οκτωβρίου 2016 – ώρα 10:00 - Χώρος Τεχνών Βέροιας (2ος όροφος)

Συνέχεια: Σάββατο 1 Οκτωβρίου 2016 – ώρα 19:00 - Χώρος Τεχνών Βέροιας (2ος όροφος)

Περισσότερες πληροφορίες για τις εκδηλώσεις: www.emipi.gr

Φορείς Συνδιοργάνωσης: Κ.Ε.ΠΑ. Δ. Βέροιας, ΕΦΑ Ημαθίας, Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ημαθίας, Πολιτιστικό Σύλλογος Κοπανού Νάουσας "Η ΜΙΕΖΑ"